OKIEM SAMORZĄDOWCA. Inaugurujemy na naszych łamach cykliczne publikacje znanego zabrzańskiego prawnika, społecznika i radnego Sejmiku Województwa Śląskiego - Adama Koczyka. Przystał on na nasze zaproszenie do przybliżania naszym Czytelnikom i mieszkańcom Zabrza najważniejszych decyzji podejmowanych przez główne ciało uchwałodawcze władz samorządowych Śląska, zwłaszcza tych dotyczących naszego miasta lub rzutujących na nasze codzienne życie. Choć niewątpliwie liczymy też na to, iż czasem przybliży naszym Czytelnikom także wydarzenia z naszej lokalnej, miejskiej polityki. Adam Koczyk jest bowiem też ważną postacią i członkiem zabrzańskiej Koalicji Obywatelskiej, która współrządzi Zabrzem, ma już swoich dwóch wiceprezydentów (Ewę Weber i Jarosława Suszkę) i stanowi ważne ogniwo w budowaniu większości w Radzie Miasta dla działań i decyzji prezydenta Zabrza Kamila Żbikowskiego.

Szanowni Państwo. Na wstępie pragnę podziękować redakcji „Głosu Zabrza i Rudy Śląskiej” za otwartość na cykliczne przedstawianie przeze mnie - na łamach tygodnika - bieżących spraw będących przedmiotem prac Sejmiku Województwa Śląskiego. W związku z tym, że jest to pierwszy artykuł na ten temat, przedstawiam Szanownym Czytelnikom przede wszystkim podstawowe informacje dotyczące funkcjonowania samorządu województwa śląskiego. Kolejne artykuły będą publikowane po każdej sesji sejmikowej.

Czym jest samorząd wojewódzki?

Samorząd Województwa Śląskiego został powołany do zadań określonych w ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa i wykonuje zadania publiczne o charakterze wojewódzkim, które nie zostały zastrzeżone prawem na rzecz organów administracji rządowej. Przy czym samorząd województwa nie jest organem nadrzędnym i kontrolnym wobec działalności samorządu powiatowego i gminnego, nie wkracza zatem w sferę ich samodzielności. Organami samorządu województwa są: Zarząd Województwa Śląskiego i Sejmik Województwa Śląskiego.

Organy województwa wykonują zadania z zakresu: edukacji publicznej, w tym szkolnictwa wyższego; promocji i ochrony zdrowia oraz pomocy społecznej i polityki prorodzinnej; kultury i ochrony jej dóbr; modernizacji terenów wiejskich i ochrony środowiska oraz gospodarki wodnej, w tym ochrony przeciwpowodziowej; zagospodarowania przestrzennego; transportu zbiorowego i dróg publicznych; kultury fizycznej i turystyki; ochrony praw konsumentów; bezpieczeństwa publicznego i obronność; przeciwdziałania bezrobociu i aktywizacji lokalnego rynku pracy.

Samorząd województwa dysponuje mieniem wojewódzkim oraz prowadzi samodzielnie gospodarkę finansową na podstawie budżetu. Jeśli chodzi o strukturę prawną i organizacyjną to co do zasady w każdym województwie mamy trzy wspólnoty samorządowe, tj. samorząd gminny, powiatowy oraz samorząd województwa, charakteryzujące się niezależnością ustrojową. W tym ostatnim zaś wyróżniamy dwa kluczowe organy: Sejmik i Zarząd Województwa (nie mylić z wojewodą).

Sejmik jest organem stanowiącym i kontrolnym województwa. Na jego czele stoi przewodniczący i trzech zastępców wybieranych z grona radnych. Przewodniczący (na wzór Rady Gminy) organizuje pracę Sejmiku i prowadzi jego posiedzenia. Obraduje się na sesjach zwołanych raz w miesiącu. Sejmik ze swego grona może powoływać stałe i doraźnie komisje do wykonywania określonych czynności i zadań. Przy czym swoje zadania stanowiące wykonuje poprzez podejmowanie uchwał. Natomiast Zarząd Województwa jest organem wykonawczym. W jego skład wchodzą: Marszałek Województwa Śląskiego dwóch Wicemarszałków oraz dwóch członków zarządu.

Sejmik obecnej VII kadencji składa się z 45 radnych; Klub Koalicji Obywatelskiej liczy 20 radnych, Prawa i Sprawiedliwości 18, a Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego – Trzeciej Drogi 3 radnych. 4 radnych jest niezrzeszonych (są to przedstawiciele Nowej Lewicy i Polski 2050). Ja zostałem wybrany z okręgu wyborczego obejmującego miasta: Zabrze, Ruda Śląska, Chorzów, Świętochłowice, Siemianowice Śląskie oraz Piekary Śląskie. Jestem zastępca przewodniczącego Komisji Rewizyjnej, członkiem Komisji Budżetu, Skarbu i Finansów, sekretarzem Komisji Skarg, Wniosków i Petycji, członkiem doraźnej komisji – „Kapituły Odznaki Honorowej za Zasługi dla Województwa Śląskiego”. Z racji wykonywanego mandatu zostałem też powołany do Rady Społecznej Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu. Nadto mam zaszczyt być członkiem Rady Społecznej Wydziału Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej. Jako radny wojewódzki utrzymuję kontakty z licznymi grupami społecznymi, stowarzyszeniami, które staram się wspierać, również w relacjach z organami samorządu województwa. W poprzednim roku podejmowałem również różne działania mające na celu pomoc wielu podmiotom w relacjach z organami administracji rządowej.

Sesja przy choince: o czym zdecydowano?

15 grudnia 2025 roku na 21. sesji Sejmiku Województwa Śląskiego przyjęto budżet Województwa Śląskiego na 2026 rok oraz Wieloletnią Prognozę Finansową na lata 2026-2037. Obie uchwały przyjęto stosunkiem głosów 26 za, 16 przeciw. Do priorytetowych zadań, które będą finansowane z nowego budżetu, należą m.in.: zakup taboru kolejowego dla Kolei Śląskich, wsparcie wojewódzkich instytucji kultury przy wdrażaniu projektów w ramach FESL 2021-2027 oraz jednostek zdrowia w ramach KPO, realizacja inwestycji na drogach wojewódzkich i przejęcie akcji Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego. W trakcie grudniowych obrad dokonaliśmy zmian w aktualnym budżecie województwa i Wieloletniej Prognozie Finansowej, podjęliśmy decyzje dotyczące kryteriów podziału środków Funduszu Pracy oraz pozbawienia kategorii dróg wojewódzkich odcinka drogi położonego w powiecie tarnogórskim. Powołano na czas do końca kadencji doraźne komisje sejmikowe: „Kapitułę Odznaki Honorowej za Zasługi dla Województwa Śląskiego” (której od początku kadencji jestem członkiem) oraz Komisję ds. Projektów Rządowych. Nadto podjęliśmy uchwałę, że rok 2026 będzie Rokiem Dziewięciu Górników z „Wujka”. Stosowną uchwałą uczczono także pamięć Karola Miarki – śląskiego działacza społecznego, pisarza i nauczyciela w 200. rocznicę jego urodzin. Pragnę przypomnieć, że Sejmik Województwa czynnie włączył się w 2025 r. w obchody 80 rocznicy Tragedii Górnośląskiej. Grudniowe obrady poprzedziło tradycyjne przekazanie Betlejemskiego Światełka Pokoju przez harcerzy Śląskiej Chorągwi ZHP.

Zabrzańskie sprawy

Jako radny z Zabrza oczywiście z uwagą śledzę istotne dla naszego miasta inicjatywy i działania ze strony władz samorządowych województwa. Sprawą niezwykle ważną dla Zabrzan jest umowa między naszym miastem, a województwem, na mocy której samorząd wojewódzki będzie głównym organizatorem instytucji kultury jaką jest Muzeum Górnictwa Węglowego. Jest to krok niezwykle potrzebny dla utrzymania i rozwoju - spektakularnych na skalę europejską - obiektów będących wizytówką Zabrza i odwiedzanych chętnie przez turystów z całego świata. Umowa ta, mająca skomplikowany prawnie charakter, była pieczołowicie przygotowywana za kadencji Prezydent Agnieszki Rupniewskiej. Jej finalizacja i ostatnie szlify następują w obecnej kadencji. Należy też wspomnieć, że Kopalnia Królowa Luiza, Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna oraz Kopalnia Guido stały się przedmiotem wniosku o wpis na listę informacyjną UNESCO dobra „HISTORYCZNY KOMPLEKS WYDOBYCIA WĘGLA KAMIENNEGO W ZABRZU (XVIII–XX WIEK)”. To kolejna szansa na rozpowszechnienie wiedzy o naszych skarbach. Proces wpisu na listę światowego dziedzictwa jest długotrwały i skomplikowany; zagadnienia proceduralne były przedmiotem konferencji, w której miałem okazję uczestniczyć. Odbyła się ona w niezwykłej Łaźni Łańcuszkowej przy ul. Wolności 408 w Zabrzu.

Jako samorządowiec pozostaję w stałym kontakcie z władzami Zabrza starając się być łącznikiem między szczeblami samorządu: wojewódzkim i gminnym. Reprezentując w Sejmiku m.in. Zabrze, cały czas pozostaję w kontakcie z samorządowcami zabrzańskimi, w tym z kierownictwem naszego miasta z Prezydentem Kamilem Żbikowskim na czele. Jako członek Koalicji Obywatelskiej szczególnie wiążę nadzieję, że wspólny klub radnych Koalicji Obywatelskiej i Nowego Zabrza będzie w stanie nadal odgrywać konstruktywną rolę w życiu społecznym i politycznym Zabrza. Mam też osobistą nadzieję, że inni, zaangażowani społecznie radni, których cenię, również przyłączą się do obecnego porozumienia. Natomiast mając przedstawicieli w kierownictwie miasta w osobach Ewy Weber i Jarosława Suszki sytuacja polityczna w Zabrzu wydaje się ustabilizowana. Niemniej jednak potrzebny jest stały dialog między środowiskami tworzącymi obecny porządek polityczny w mieście, gdyż istniejące porozumienie nie należy do łatwych.

Adam Koczyk, radny wojewódzki