NOWY SYSTEM. 1 października rusza w Polsce obowiązkowy system kaucyjny na opakowania plastikowe i metalowe. Zwrot pojemników i odbiór kaucji można będzie dokonać w punktach zbiórki i butelkomatach. Wystarczy oddać puste, niezgniecione  opakowanie z odpowiednim logo systemu kaucyjnego. Kaucja doliczana będzie na rachunku przy zakupach i uwidoczniona jako osobny koszt. Do zwrotu pieniędzy ów rachunek nie będzie jednak potrzebny.

Nie oznacza to, że nagle od najbliższej środy na wszystkich tych opakowaniach pojawi się stosowne logo i wszędzie z automatu ruszy ów kaucyjny system. Opakowania będą wprowadzane do handlu systematycznie, a część produktów jeszcze bez logo będzie długo dostępna na półkach sklepowych, gdyż wprowadzone zostały do handlu jeszcze we wrześniu. Z drugiej zaś strony niektóre sieci handlowe uruchomiły pilotażowo butelkomaty stosując zwrot (bony zakupowe) za plastikowe opakowania bez logo kaucyjnego 
      System kaucyjny działa w wielu krajach Europy. Pionierem była Szwecja (1984 rok), później system wprowadziły m.in. Norwegia (1999) i Dania (2002). W Niemczech automaty kaucyjne są dziś standardem w supermarketach. Polska jest drugim co do wielkości krajem w Unii Europejskiej, który wprowadzi takie rozwiązanie.
     Wysokość kaucji za plastikowe butelki do 3 litrów oraz puszki aluminiowe do 1 litra wynosić będzie 50 groszy. Od 1 stycznia 2026 roku wprowadzona zostanie jeszcze kaucja 1 zł za butelki szklane wielokrotnego użytku (do 1,5 litra). Opakowania muszą być czytelnie oznaczone logo kaucyjnym wraz z informacją o wysokości kaucji. Za opakowania bez logo nie będzie naliczana kaucja.
      Opakowania oddawać będzie można w punktach skupu lub automatach we wszystkich sklepach o powierzchni powyżej 200 metrów kwadratowych, mniejszych sklepach, które sprzedają produkty w opakowaniach objętych systemem, inne sklepy i placówki, które dobrowolnie przystąpią do systemu. Wiele marketów i automatów będzie proponować zwrot kaucji nie w gotówce, lecz w formie bonu na zakupy. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z przepisami konsument ma prawo zażądać zwrotu gotówki. Sklep nie może zmusić klienta do przyjęcia bonu zamiast pieniędzy. Jeśli automat wydrukuje bon, można go wykorzystać na zakupy albo wymienić na gotówkę przy kasie. 
     Głównym celem wprowadzenia systemu kaucyjnego jest ochrona środowiska. Plastikowe butelki po napojach to jedne z najczęściej spotykanych śmieci w lasach, parkach i na plażach. Dzięki kaucji część z nich nie trafi do kosza ani do rowu, lecz do recyklingu. Co istotne, do oddania butelki nie będzie potrzebny paragon. Oznacza to, że nawet osoby zbierające śmieci w ramach wolontariatu będą mogły odzyskać kaucję i przy okazji zarobić. Zakłada się (takie są ambitne cele Unii Europejskiej), że do powtórnego użycia i recyclingu trafiać będzie  od 2029 roku 90 procent plastikowych opakowań. 

Tekst ukazał się w Głosie Zabrza i Rudy Śląskiej (nr 39 z 25 września 2025 roku) na kolumnie W STRONĘ NATURY, która jest współfinansowana przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Treści zawarte w publikacji nie stanowią oficjalnego stanowiska organów Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.